Arif Öztürk

Öğrenilmiş çaresizlik hakkında yazmak maksadıyla bilgisayarın başına oturdum. Öğrenilmiş çaresizliğe toplumdan çeşitli misaller vermek istiyordum. Fakat konu gerçek çaresizliğe ve bu duruma bağlı intiharlara geldi. Muhtemelen son günlerde basında çıkan ve ekonomik sebeplerle olduğu iddia edilen intiharlar düşüncelerimi intihar meselesine kaydırdı. Maksadımdan şaşmadan öğrenilmiş çaresizlik durumlarına hayatın içinden misaller vereceğim. Bir başka yazımda intihar meselesi hakkında düşündüklerimi sizinle paylaşacağım. Önce öğrenilmiş çaresizliğin ne olduğunu kısaca izah edelim. Öğrenilmiş çaresizlik; kişinin, yapacaklarının faydası olmayacağı düşüncesiyle, olumsuz durumdan kurtulmak için çaba harcamaması durumudur. Kişinin olumsuz durumdan kurtulmak için imkanı ve potansiyeli vardır, fakat inancı yoktur. Tecrübesiyle elde ettiği bilgiler olumsuz durumun değişmeyeceği şeklinde sabit bir düşüncenin yerleşmesine sebep olmuştur. Martin Seligman(1) tarafından tanımlanan öğrenilmiş çare...

Psikoloji camiası uzun seneler boyu, insana dair olumsuz durumlar üzerine odaklanmıştır. İnsanın zayıf ve sorunlu yanları ile bu zayıflıkların nasıl giderileceği üzerine uzun çalışmalar yapılmıştır. Olumsuzluklar üzerinde yoğunlaşan araştırmalar Carl Rogers, Abraham Maslow gibi araştırmacıların hümanistik yaklaşımına kadar devam etmiştir.  Bu durumu Martin Seligman’ın pozitif psikoloji araştırmaları takip etmiştir. Martin Seligman olumsuzluklar üzerine çalışmanın yanı sıra insanın güçlü yanlarına da vurgu yapılması gerektiğini vurgulamaya başlamıştır. Pozitif psikoloji tanımı da, Martin Seligman’ın insanın güçlü yanlarını araştırma ve geliştirme fikrinden hareketle ortaya çıkmıştır. Pozitif psikoloji denilince akla ilk olarak mutluluk gelmektedir. Öyle ki, birçok insan pozitif psikolojiyi mutluluk psikolojisi olarak algılamaya meyillidir. Şunu vurgulamak lazım ki, pozitif psikoloji mutluluk psikolojisi değildir. Mutluluk, pozitif psikolojinin araştırdığı konulardan biridir. ...