Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Yazılar etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Leo: Bir Kertenkele Gözünden Çocuk Ruhuna Yolculuk

2023 yapımı animasyon filmi "Leo", yalnızca bir sınıfın evcil hayvanının öyküsünü anlatmıyor; her çocuğun iç dünyasına açılan kapıları aralıyor. Leo, 74 yaşında bir kertenkele. Uzun yıllardır bir ilkokul sınıfının teraryumunda yaşıyor. Artık ömrünün sonuna yaklaştığını düşünürken, hiç beklemediği bir fırsat yakalıyor: çocuklarla birebir temas kurma, onları dinleme ve onlara rehberlik etme. Bu süreçte yalnızca çocuklar değil, Leo’nun kendisi de değişiyor. Yanında yılların dostu, ağırbaşlı kaplumbağa Squirtle da var – her sözü adeta içgörü dolu bir rehberlik dokunuşu gibi. Film, görünürde eğlenceli bir okul yılı anlatımı gibi dursa da alt metinleriyle oldukça güçlü: Her Çocuğun İçinde Ayrı Bir Dünya Var Sıradan olmanın keyfini Leo'nun rehberliğiyle öğrenen bir kız çocuğu, başarı ve farklılık baskısı olmadan da mutlu olunabileceğini hatırlatıyor. Aşırı korumacı ebeveynleri yüzünden hayatını yaşayamayan bir çocuk, kontrollü sevgi ile güven veren özgürlük arasındak...

Anın Hikayesi: Işığın İçinden

Bulutların bir görünüp bir kaybolduğu, yağmurun bir anda bastırıp, hemen peşinden yerini güneşe bıraktığı bir bahar ikindisi... Hava ne tamamen kararıyor, ne de tam olarak aydınlanıyor.  Bir tarlanın, yemyeşil ekinlerin ortasında tek başına duran bir ağaç, her zamankinden daha belirgin, daha canlı. Işığın açısı, gökyüzünün tonu, belki de içimin hali, onu olduğundan daha dikkat çekici kılmıştı. Çevrenin her haline aşina olduğumu sanıyordum. Biliyorum, her gün oradaydı. Ama o ağacı ilk defa gerçekten fark etmiştim. İlk kez bu kadar net gördüm. Sanki ağaç da tam o anda orada olmak istemişti. Sanki birlikte bir an kurmuştuk; gelip geçici ama iz bırakıcı bir an. Doğanın içinde, zamanın dışında, düşüncenin eşiğinde bir duraklama. Her gün geçtiğim yolda arabayla ilerliyordum. Önce arabayı yavaşlattım, sonra durdum. Bazen hayat, tam da böyle bir karede saklı oluyor. Her şey aynı gibi görünürken, farkındalık bir şeyin içinden geçiveriyor. Aynı yol, aynı ağaç, ama başka bir ben. O an, içim...

Derkenar: Eğitimde Ferdi Farklılıklar ve Peygamber Efendimizin (sav) Yaklaşımı

Abdülfettah Ebu Gudde'nin Bir Eğitimci Olarak Hazreti Muhammed(sav) ve Öğretim Metodları isimli kitabını az önce bitirdim. Ebu Gudde, Peygamber Efendimi Hazreti Muhammed'in(sav) kullandığı 40 farklı metodu hadisi şeriflerden misaller vererek açıklıyor. Bu haliyle kitap eğitimcilere rehber olabilecek nitelikte. Her eğitimcinin istifade edebileceği, faydalanacağı bir metod mutlaka olacaktır. Bu metodlar arasında benim dikkatimi çekenler de var. Ancak bir tanesi daha ön plana çıktı:  Öğrenenlerin Ferdi Farklılıklarını Göz Önünde Bulundurması. Peygamber Efendimiz (sav), insanları eğitme ve öğretme konusunda her yönüyle örnek alınması gereken bir şahsiyettir. Öğretim konusunda dikkat ettiği şeylerden biri, karşısındaki kişinin anlayacağı şekilde, onun kavrayışına, algısına vs. özelliklerine dikkat ederek bireysel farklılıklara dikkat ederek öğretim yapmasıdır. Peygamber Efendimiz (sav), öğrettiklerini dinleyicilerin akıl seviyesine göre uyarlayarak, her bireyin algı düzeyine uygun b...

Bilinçsiz Dönüşüm

Franz Kafka'nın  Dönüşüm romanında  Gregor Samsa'nın böceğe dönüşmesi, sadece fiziksel değil, aynı zamanda ruhsal bir çöküşü simgeler. Samsa, önüne konan yiyecekler arasından çürümüş sebzeler, bayatlamış peynir gibi yiyecekleri taze ve temiz olanlarına tercih etmeye başlamıştır. Dönüşüm sonrası tercihleri de değişmiş; taze, temiz, iyi ve güzel olanı değil; bayat ve çürük olanı tercih etmeye başlamıştır. ***** Farkında olmadan yapılan yanlış seçimler, insanın içsel değerlerinden uzaklaşmasına ve kötü, çirkin olanı tercih etmesine sebep olur. İyi, güzel ve doğru olanı seçme becerisi, bilinçli bir dönüşüm gerektirir. Aksi halde, dönüşüm bilinçsizce yapılır ve insan kaybolur. Modern dünyada ise dönüşüm daha da karmaşık hale gelir. Teknoloji, medya ve toplumsal baskılar, bireylerin iç seslerini bastırır ve yanlış tercihleri normalleştirir. Bu puslu ortamda insanlar, dışsal tatmin peşinde koşarken, içsel değerlerden uzaklaşır. Zenginlik, popülerlik gibi geçici ödüller, gerçek mutlul...

Eğitim Eğlence midir?

Geçenlerde nir köşe yazısı okumuştum. Güncel olmayan, bir kaç sene öncesinden kalma bir yazıydı. Yazar, İngiltere'ye gidip orada gördüğü bir kaç husustan söz ediyordu. Orada bir kaç liseyi görme fırsatı bulan yazar, gördüklerini anlatıyor. İngiltere'nin en iyi lisesi olarak gösterilen, karma eğitimin olmadığı bir erkek lisesi bunlardan biri. Burada öğrencilerin neredeyse hiç boş zamanı yok. Dolu dolu ve yoğun bir program söz konusu. Kılık kıyafetten tutun da, beslenme ve temizlik alışkanlıklarına kadar ciddi bir kural ve disiplin mevcut. Öğrencilerin kendileriyle başbaşa kaldıkları az bir zaman dışında program devam ediyor. Ülkenin en iyi lisesinin durumu bu. Gördüklerine şaşıran yazar, oradaki görevliye bir soru soruyor: "Reklam broşürlerinde çimlere uzanmış yatan, ağaçların altında gitar çalan öğrenciler varken, okulda ciddi bir program hakim. Eğlenen, gitar çalan kimseyi görmedim. Bu durum tuhafıma gitti." Görevlinin cevabı şu oluyor: "O reklamlar yabancı öğre...

Beyni Zorlamak Yahut Dikkati Toplamak

Lütfen görseldeki soruya bakın, cevabı bulmaya çalışın. Cevaba ulaşmak için en az bir beklemenizi tavsiye ediyoruz. Bu soruyu beyni egzersiz ile çalıştırmayı amaçlayan bir web sitesinden aldım: https://akiloyunlari.griceviz.com/  Web sitesinin ana amacı da bu: beyne egzersiz yaptırmak. Nasıl ki egzersiz ve sporla vücut gelişirse beyin de aynı şekilde güçlenir.  Bu sorunun cevabını bulmak belki bir belki birkaç dakika yahut daha uzun bir süreye tekabül edecektir. Önemli olansa süreden ziyade dikkati soru üzerinden tutup cevabı bulmaya çalışmaktır. Bir süre başka şeyle ilgilenmeden cevabı düşünmeye çalışın. Dikkatiniz başka noktaya kayacak, aklınıza alakasız şeyler gelecek, belki internetten bir an önce cevabı bulmak isteyeceksiniz. Dikkatinizi sadece soru üzerinde tutmak, dikkat beceriniz geliştirecek bir fiil olabilir. Basit fakat uygulaması zor bir tekniktir bu. Öyle ki, hazır bilgiye alışma durumumuzla soru üzerinde düşünmeden cevabı bulmak isteriz. Böylece düşünmek dah...

Gerçek Tıp Kitabı ve Hastalık Sebepleri

"İnsanlar neden hasta olur?" Modern tıbbın, tedavi etmeye odaklanırken(kimilerine göre modern tıp tedavi de etmez, ilaçlar vasıtasıyla sadece semptomları ortadan kaldırır.), hastalık sebeplerini ihmal ettiği yönünde eleştiriler yapılır. Hastalık sebeplerini bilip bunları ortadan kaldırmak suretiyle tedavi mümkündür. Bu sebepler giderildiğinde vücut normal/doğal formuna kavuşacak, sağlıklı hale gelecektir. Alternatif tıp uygulamalarının hastalık ve sağlığa bakış açısı bu şekilde özetlenebilir. Tartışmalı bir isim olarak Aidin SALİH, alternatif tıp uygulamalarını anlattığı kitaplarıyla bilinmektedir. Bu kitaplardan biri olan "Gerçek Tıp"ı fikir sahibi olmak adına okudum, kendime katabileceğim hususları not aldım.  "Gerçek Tıp" isimli kitabında  Aidin SALİH, hastalık sebepleri üzerine bir bölüm ayırmış. Bazen dikkat etmediğimiz, bazen bilmeden uyguladığımız, bazense kendimizi mecbur hissedip yaptığımız bu sebepleri şöyle sıralamış: Fazla yemek: Bir çok hekimi...

İfa Derneği

Kültürümüzde yardımlaşmak önemli bir yer tutuyor. Milletimiz her türlü yardım için geçmişten bugüne imkanını seferber ediyor. Bugün yardımlar, yardımlaşma olgusu dernekler üzerinden yürüyor. Sadece yurt içinde değil, tüm dünyada ihtiyaç sahiplerine, ilim talebelerine yardım eden dernekler mevcut. İfa Derneği(Uluslararası Kardeşlik Derneği) de bunlardan bir tanesi. İfa Derneği ile bir kaç sene önce tanışmıştık. İnsanların güvenirliği ön plana aldığı günümüzde İfa Derneği , görevini layıkıyla ifa ediyor. Nitekim dernek, hayır sahiplerine her yardımın yerine ulaşıp ulaşamadığını teyit etme imkanı sunuyor. Mesela, derneğe kurban bağışladınız diyelim. Kurbanı sizin adınıza kesip, ihtiyaç sahiplerine ulaştırıyorlar. Bunu canlı video olarak sizinle paylaşıyorlar. Hayat durmaksızın akıp gidiyor. Bazen hüzünle, bazen neşeyle ömür tükeniyor.  Hayat durmaksızın akıp giderken, dünyanın dört bir yanında ihtiyaç sahipleri yardım eli uzatacak birilerini bekliyor. İmkan dahilinde, damla damla bi...

Dopdoğal Bir Film: Memleket

Konuşmadan anlaşabilmek... Susarak konuşabilmek...  Susarken çok şey söyleyebilmek... Ne büyük marifet! Anadolu insanının bir hususiyeti de kelama hacet kalmaksızın anlaşabilme marifetidir. Bugün belki, kaybolan bir haslettir bu. Sevmek, teselli etmek, hayatı paylaşmak da bazen konuşmaktan çok susmak ile mümkün olur.  Televizyona ve dolayısıyla film, dizi ve benzer programlara yapılan eleştirilerden biri, müzik ile duyguların yönlendirilmeye çalışılmasıdır. Bir sahne gelir, hemen müzik devreye girer. TV'nin karşısında üzüldüğümüz, sevindiğimiz olur. Bu duyguyu oluşturan müzik midir, yoksa izlediğimiz olay mı? Yapımcılar genelde müzikler ile seyirciyi etkilemekte, duyguların tesiri müzik aracılığı ile vermektedir. Bunları, müzik olmayan, içerisinde çok az diyalog geçen bir film sebebiyle yazıyorum. İlk defa içerisinde müzik olmayan bir film izledim. Bu özelliğiyle film, gerçek hayatı gözler önüne seriyor. Anadolu'nun tenha bir yerinde, kuşların cıvıltısını, suların şırıltısını,...

Bir Düstur Üç Teknik İle Zaman Yönetimi

Zamanı yönetmek, insanın en büyük imtihanlarından biri. Bu imtihandan geçebilenlerin sayısı da geçemeyenlere göre daha fazladır. Nitekim, Peygamber Efendimiz(s.a.v) bir hadisi şeriflerinde şöyle buyurmuşlar: “İki nîmet vardır ki insanların birçoğu onlarda aldanmıştır: Sıhhat ve boş vakit.” Hadis-i şerifte işaret edildiği üzere zaman yönetimi insanların yanıldığı hususlardan biridir. Zor bir süreç olan zamanı değerlendirme işi, modern zamanla birlikte daha da güç hale gelmektedir. Eski zamanlarda vaktinin çoğunu temel geçim faaliyetleri için harcayan insanın yerini, boş zaman yahut tatil olgusuyla tanışan modern çağın insanları aldı. Günümüzde mesai ve tatil uygulamaları, bunun yanında teknoloji ve hizmet sektöründe görülen gelişme gibi bir çok faktör temel ihtiyaçlar için harcanan zamanın dışında kalan boş vakitleri getirdi. Buna mukabil çok yönlü becerilerin talebi, modern hayatın karmaşık yapısı, bir bakıma da her şeye yetişme çabası insanın önüne daha fazla yapılması gereken şey...

Odaklanmanın Büyüsü-Araştırma(1)

  Lütfen yazıyı okumadan önce aşağıdaki videoyu izleyin. Videoyu izlerken beyaz tişörtlü grubun toplam kaç pas yaptığını saymaya çalışın.(mümkünse bilgisayardan izleyin.)  Videoyu izlediyseniz, okumaya başlayalım. Video'da gorili görebildiniz mi?  (Görüp görmediğinizi yoruma yazarsanız memnun olurum. Kendi çapımızda bir araştırma yapmış oluruz.) Göremediyseniz üzülmeyin. Birçok insanla aynı durumdasınız.  Salonun ortasından kocaman bir goril geçiyor. Hatta birkaç saniye ortada duruyor. Buna karşılık birçok insan gorili fark etmiyor. Yapılan bir araştırmada ve devamında yapılan tekrar araştırmalarında sonuç aynı çıkıyor: çoğu insan gorili fark etmiyor.  Psikologlar bu durumu dikkatsizlik körlüğü olarak açıklıyorlar. Dikkatin bir noktaya, bir şeye sabitlenmesi sonucu diğer şeyleri fark etmemek şeklinde yaşanan bir durum bu. Dikkatimizi bir noktaya sabitlediğimizde büyük bir uyarıcı bile(araştırmada görüldüğü üzere kocaman bir goril) dikkatimizden kaçabiliyor....

Çocuklar İçin Faydalı Web Siteleri

Covid 19 salgınında beklenen ikinci dalga başladı. Hasta sayıları hızla artarken, hükumet yeni tedbirler aldı. Okullar uzaktan eğitime geçti, iş yerlerine kısıtlama getirildi. Kısmi zamanlı sokağa çıkma yasakları başladı. Neticede insanlar eve kapanmaya başladı. Sürekli evde zaman geçirmek birçok açıdan problem oluşturur. Vücudun dengesi bozulur, belirsizlikler motivasyon kaybına yol açar. Bütün evde ne yapılabilir ki? Bu belirsizlik birçok insanda teknoloji kullanımını artırır, oyun ve sosyal medya kullanımı artar.  Özellikle çocuklar için bu süreç daha zordur. Eğitim gibi sosyal çevre de sanala kayar. Evin rutin ortamı bir süre sonra çocukta motivasyon kaybına yol açar. Bunun önüne geçebilmek için çocukların/öğrencilerin istifade edebileceği bazı web siteleri paylaşacağım. Ama öncelikle evde bazı hususlara dikkat ederek, çocukların motivasyonunu artırabileceğimizi söylemeliyim. Sürekli haberleri takip etmek yerine, gerçek kaynaklardan, belli vakitlerde haberleri takip...

Zamanı Yönetmek ve Motive Olmak İçin Bir Teknik: Kanban Tekniği

Yapılacak o kadar iş var. Fakat o işleri yapmak için gayret ve motivasyon lazım. Birçok insan bir işe başlarken gayretli ve iştahlı oluyor. En azından bizim memleketin insanı böyle. Ders çalışması gereken öğrenciden tutun, sorumluları biriktikçe biriken bir iş insanına kadar büyük çoğunluğumuz böyle bir durum içine düşüyoruz. Türk gibi başla, Alman gibi bitir sözü, bizim bu özelliğimizi vurguluyor.  Ertelemek, can sıkıntısı ve özellikle de ne yapacağını bilememe durumu işe gayretle başlasak dahi devamını getirmemize engel oluyor. Hep yarına erteliyoruz, yarınların sonu gelmiyor. Başlamak istiyoruz, nereden başlasak diye düşünürken motivasyonumuz kayboluyor.  İşte, bu durumları ortadan kaldırmak için bir teknik var: Kanban tekniği. İlk olarak Japonya'da bir fabrika yöneticisinin performansı artırmak için böyle bir tekniği kullandığı iddia ediliyor. Bu fabrikanın dünyanın önde gelen araba firmalarından biri olduğunu da söyleyenler var. Bunlar tekniğin çıkışında etkili olsa da bi...

Okumak! Ama Niçin?

Geçen gün 'facebook'ta Yurdagül Hanım'ın çok satan bir kitap hakkında olumsuz eleştirilerini gördüm. Kitabı beğenmediğini, yeşilçam filmlerini andıran bir kitap olduğunu söylüyordu.  Yaklaşık altı ay evvel bahse konu kitabı okuyunca ben de benzer şeyler düşünmüştüm: kitabın bana kattığı çok az şey vardı, belki hiç yoktu.  Yurdagül Hanım'ın paylaşımını görünce, 'Ne için okuyorum?' sorusu zihnimde oluştu. Düşünürken, bana faydası olmayacak kitapları okumaktan uzak durduğumu fark ettim. Bana göre böyle kitaplar zaman ve para israfı.  İnsan ne için okur, ya da neden okur? Bu iki soru insanın kitap okuma tarzı hakkında ipucu verir. 'Niçin' sorusu, amaç odaklıdır. Ve okurun okumaktan bir amacının olduğunu gösterir. Bu amaç; öğrenmek, dinlenmek, oyalanmak vs. olabilir. 'Neden' sorusu okumak için bir neden olmasını gerektirir. Okurun bir nedenin sonucu olarak okuduğunu gösterir. Bu neden; can sıkıntısı, başka birinin tavsiyesi vs. olabilir. Birçokl...

Zihninizi Açacak İki Uygulama

Başlıktan anlaşılacağı üzere bugün size mobil uygulama tavsiyesinde bulunacağım. Paylaşacağım uygulamalar çocuk, genç, yetişkin her yaştan insanın bilişsel becerilerini geliştirmeyi amaçlayan, bilimsel temelleri olan iki uygulama. Gerçekten faydalı olduğunu düşündüğüm, bilişsel becerileri geliştirdiğine şahit olduğum uygulamalar bunlar. GriCeviz GriCeviz uygulamasını yaklaşık dokuz aydır kullanıyorum. MEB ve Türkiye Zeka Vakfı işbirliğinde yapılan bir eğitimde uygulamadan haberdar olmuş ve kullanmaya başlamıştım. Bazen bilişsel anlamda zorlayıcı olsa da, uygulamanın günlük olarak tavsiye ettiği üç oyunu oynuyorum. Aklın Yolu Gri sloganıyla işe başlayan uygulama Orta Doğu Teknik Üniversitesi kampüsünde bulunan Halıcı Yazılımevi'nde geliştirilmiş. Uygulama bilimsel temellerini Cattell-Horn-Carroll Bilişsel Beceriler Modeli'nde alıyor. 10 geniş yetenek ve 70 alt/sınırlı yetenek alanından oluşan modelde akıcı zeka, kristalize zeka, kısa süreli bellek gibi bilişsel becerile...

Karıncayı İncitmemek

Sür'atle ve sürekli değişen bir ülke gündemimiz var. Modern hayat her alanda koşturmaya zorluyor insanı. Biz de birey ve devlet olarak etkileniyoruz bundan. Zaten, modern kelimesi de moda kelimesinden müteşekkil, sürekli değişimi, eskiyi silip yeniyi koymayı içinde barındırıyor. Sürekli değişen ülke gündeminde bu günlerde şehitlerimiz konuşuluyor. Fakat birkaç gün sonra gündem değişecek, şehitlerimiz unutulacak. Unutacağız. Daha önceki şehitlerimizi unuttuğumuz gibi. İsimleriyle, resimleriyle sosyal medyada paylaştığımız şehitlerin ismini de resmini de unutacağız. Yalnız ailesi, anne-babası, boynu bükük çocukları unutmayacak. Belki birkaç vefakar insan daha... Gündemde şehit haberleri olunca Kanuni Sultan Süleyman hakkında bir hadise sosyal medyada paylaşılıyor: Şehzade Süleyman'ın idamına ağlayan Kanuni'ye Rüstem Paşa, 'Kendinizi çok üzmeyin padişahım' diye tesellide bulunur. Kanuni , 'Konuş Rüstem konuş. Ne evlat senin, ne ülke senin.. ' diye cevap ver...

Ana Yurdun Halleri

Bugün Dünya İnsan Hakları Günü. Kutlamalar yapılıyor, mesajlar veriliyor. İnsan Haklarının önemi vurgulanıyor. Böyle bir ahval içerisinde Doğu Türkistan'dan gelen haberler yüreğimizi yakıyor. Görünüşte insan hakları, hürriyet vesair söylemler dilimizden düşmese de zulum insanlar arasında devam ediyor. Güçlü olan mazluma zulmetmeye devam ediyor. Seneler evvel Doğu Türkistan'ın durumu hakkında yazmıştım. Geçen 7-8 senede hayatımızda çok şey değişse de Doğu Türkistan'da zulum değişmemiş. Şekli, boyutu değişse de zulum aynı kalmış. Seneler evvel şöyle yazmıştım:  Ana Yurdun Halleri İstanbul'a 3.946 uzaklıkta bir şehir, Kaşgar: Türkistan coğrafyasının en yürekli şehirlerinden. Aynı zamanda tarihte iz bırakan, zamanın bilim kültür şehirlerinden; Türk - İslam medeniyetinin şahlandığı yerlerden biri . Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig'i yazdığı, Divanı Lügati't Türk yazarı Mahmud'un dünyaya geldiği şehir. Kaşgarlı Mahmud'a ünv...