Üniversiteye Giden Yolda Gençler



Ergenlik dönemi özelliklerinden bazıları şunlar: ergenin kendisi üzerine düşünmeye daha fazla meyilli olması, kendine aşırı güven duyması, başkalarından farklı ve biricik olduğu hissi taşıması. Bu özelliklerin getirisi olarak ergenler bazı dönemlerde gerçekçilikten uzak, akılcı olmayan şekilde düşünüp o doğrultuda davranabiliyorlar. Bu dönem gençlerin büyük çoğulluğu lise döneminde ve üniversite sınavlarına hazırlık sürecindeler.

Dört senedir lisede, ergen veya gençler ile çalışan biri olarak bu özelliklerle alakalı gözlemlerim oldu. Bu özellikler kontrol edilmediği takdirde sınav süreci için olumsuz getirilerle sonuçlanıyor. Öğrenciler kendilerine olan aşırı güvenin etkisiyle sınavı kolaylıkla yapabileceklerini, son zamanlarda biraz göz atma ile konuları öğreneceklerini sanmaktalar. Durumun böyle olmadığını farkettiklerinde ise çoğu zaman iş işten geçmiş oluyor. Özellikle mülakat/yetenek sınavlarında bu durumu daha fazla gözlemlemek mümkün. Öğrenci, 20 saniyede belli bir mesafeyi koşması gereken bir yarışta kendine çok fazla güvenebiliyor. Hiç antreman ve hazırlık yapmadığı halde, o koşuda başarılı olacağına inanıyor.

Kendilerini diğerlerinden farklı görme hissi(Kendini diğerlerinden yüksekte görme olarak algılanmasın) özellikle tercih dönemlerinde daha fazla ön plana çıkıyor. Üniversite tercihleri geçtiğimiz günlerde yapıldı. Tercih yapan öğrencilerde bu durumu şu şekilde gözlemledim. Büyük çoğunluk, seçtiğim bölümü benden başka tercih eden olmaz ki zaten, diye düşünmekte. Oysa bahsettikleri bölüm çok popüler bölümler arasında olabiliyor. Gerçekçi olmayan bir şekilde kendinden başka o bölümü tercih edenlerin sayıca az olacağını ve o bölüme çok büyük ihtimalle yerleşeceklerini düşünüyorlar.(Olayları kendini merkeze koyarak düşünme)

Üniversite mezuniyetinden sonra iş imkanı kısıtlı olan bazı bölümler var. Gene bu bölümler ile alakalı olarak gerçekdışı bir düşünceye kapılabiliyorlar. Birçoğu, mezuniyetten sonra işe(devlet kadrosuna) girecek olan az sayıda kişi arasına gireceğini düşünüyor. O kişiler arasına girme ihtimalleri var tabi. Ama iyi bir çalışmanın sonucu olabilir bu durum.

Öğrenciler yaşları itibariyle bu özellikleri fark edemeyebilirler. (Muhtemelen o dönemlerden geçerken biz bu durumun farkında değildik.) Aileler ve yetişkinler olarak bu durumun farkında olmalı, bu bilinçle öğrencilere yardımcı olma gayreti içerisine girmeliyiz. Bu durumu öğrencilere izah etmek zor olabilir. Ama bu zorluğa rağmen onlarla iletişim kurarak, anlayacakları dille durumu anlatmalıyız. Bu anlatımı yaparken, yargılayıcı, suçlayıcı, aşağılayıcı iletişim tarzlarından kesinlikle kaçınmalıyız. 

‘Üniversite hazırlık ve tercihlerle alakalı aslında olması gereken nokta öğrencinin önce kendini tanıması, sonra ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bir meslek için hazırlık ve tercih yapmasıdır’. 
Arif öztürk
Arif öztürk

Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Blog Yazarı

18 yorum:

  1. İlla memur olmaya çalışmayı anlayamıyorum.Özel sektörde de işlerinde eğer iyi olurlarsa iyi yerlere gelebilirler.Memuriyet,vizyonu öldürüyor :(

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Büyük çoğunluğumuz tembelliğe kaçıp devlet garantisi istiyoruz gibi. Toplum olarak bu yönde meyilliyiz...

      Sil
  2. Biz aslında millet olarak her şeyi son güne bırakmayı seviyoruz, dediğiniz gibi öğrencilerde, ben yaparım hallederim duygusu var. Bir çoğu ders çalışmadan kendine güvenerek sınava giriyor ama sonuç ortada taban puanı bile geçemeyenler oluyor.

    Oysa dediğiniz gibi öğrenci kendi becerisine göre hareket edip ona göre hazırlansa çok daha iyi olur ve daha iyi sonuçlar alır. Tabi bu durum aile baskısından da kaynaklanıyor illaki şu mesleği olacaksın gibi bastırmalar öğrencinin her şeyden soğumasına da neden olabiliyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu noktada ailelerin rolü çok önemli. Ancak bilinçli olduğunu düşündüğümüz aileler bile belli bölümlere yönlendiriyor öğrencileri. Bu durumda ülkedeki (özel yada devlet) iş imkanlarının da etkisi oluyor.

      Sil
  3. Açıkçası bizim genimizde olan bir durumu anlatmışsınız. Gençlerin hepsini tek bir noktaya odaklayıp duruyoruz. Sanki başka bir seçenek yokmuş gibi davranıyoruz. Fakat başka seçeneklerde var. Herkes üniversite mezunu olacak diye bir durum yok veya herkes memur olacak diye veya bu ikisini yapanın adam olma garantisi yok. Önce bunu kavramalıyız ve kavratmalıyız.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Maalesef öyle bir durum var. Herkes üniversite okuma gayretinde. Herkes memur olma gayretinde.

      Sil
  4. hımmmm önemli yazı lazım oluuur :)

    YanıtlaSil
  5. Sizinde dediginiz gibi ailelerinde cok onemli bir rolu var bence bu tercih konularinda.Hatta akrabalarin komsularin yedi sulalenin tabiri caizse😃Puani tutsun sirf bir yere yerlessin milletin agzi kapansin diyede onu acik olmayan meslek dallarini tercih edenlerde var. Bknz.Kendim🙋😃😃 Guzel bir yazi olmuss...🖒🖒

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çevre baskısı da ciddi oranda etkili oluyor tercihlerde.
      Yorum için teşekkürler...

      Sil
  6. Aslında sadece gençler değil, bizler de kendimizi diğer insanlardan farklı görüyoruz. Benim gibi topluma uyum sağlayamayanlar kendini diğerlerinden farklı görüyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Topluma uyum sağlamamak durumunda farklı kriterler devreye gidiyor. Toplumun odak noktası kayıyor gibi...

      Sil
  7. Gençlere sevdiğin mesleği yaz diyoruz da, kaç kişi sevdiği mesleği bulabiliyor, tespit edebiliyor. Batıda adamlar ilkokul ve lisede öğrencileri takip ediyor. Hangi mesleğe yatkın olduğunu tespit ediyor ve lisede ona göre yönlendiriyor. Ya bizde? Çocuk bulamadıysa öylesine tercih yapıyor. Sonra bu bölümü sevmedim diyor. Sorunlar, sorunlar.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sistemin kaliteli olması da etkili bir durum tabi. İnşallah sistemimiz de daha güzel, daha iyi bir hale gelir.

      Sil
  8. Polis olmak isterken hemşireliğe kalıp kendi isteğimle onu bile olamadim. Yüz karasıyım :) Son durum ev hanımı. Bunada şükür ki bu meslekde başarılıyım. :) Şaka bir yanada en önemli sebep bu dönemlerde gençlerimiz çok çabuk depresyona giriyor ve hayattan soğuyabiliyorlar. Dünya sevdikleri onları sevmediğinde duruyor ! Ama yaş ilerledikçe Dünyanın hala döndüğünü görüp pişman olsalarda geç- miş oluyor malesef.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. pişman olduklarında gerçekten iş işten geçmiş oluyor. Gençlerin çabuk depresyona girmelerinin bir sebebi de gene, kendilerini biricik ve farklı görme durumu.

      Sil
  9. 11. sınıfta okul birincisi olmanın getirdiği güvenle 12. sınıfım iğrenç geçti ve sınavda da 120 bin yapıp mezuna kaldım. Yazınız için teşekkürler :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Her şeyin fazlasında olduğu gibi aşırı güvenin de zararı olabiliyor :( Umarım sonraki süreçte gönlünce olur her şey.

      Sil