İnsanlıkdışı Olmak Mümkün mü? İktibas#13


Zaman zaman karşılaştığımız vahim olaylardan sonra 'Bunu yapan insan olamaz?', yorumları yaparız. Bu vahamete sebep olan kişiyi insanlıkdışı olmakla suçlarız. Birçoğumuzun yapmış olduğu şey budur. Erich From'un aşağıdaki cümlelerini okuyunca düşünmeye başladım: çok kötü bir şey yapmak insanlıkdışı mıdır? Bu eylemi yapanlar kötü insan olabilir, fakat insanlıkdışı olur mu?
İnsan seçmekte özgür olduğu ölçüde kendi eylemlerinden sorumludur. ... Kötülük insanca bir şey, gerileme ve insanlığımızı yitirme yetisi olduğundan her birimizin içinde vardır. Bunun ne ölçüde farkında olursak, başkalarını yargılamaya hakkımız olmadığını o ölçüde anlarız. 
İnsanın yüreği katılaşabilir, insanlıktan çıkabilir fakat hiç bir zaman insanlıkdışı olamaz. Her zaman insan yüreği olarak kalır. ... (Erich Fromm, Sevginin ve Şiddetin Kaynağı. syf, 139-140)


2018 © Arif Öztürk
Arif öztürk
Arif öztürk

Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Blog Yazarı

9 yorum:

  1. Fromm önemli bir sosyolog bana gore. Burada da aslında birçoğumuzun düştügü bir yanılgıyı işaret etmiş. (En azından ben düşüyorum:)) İnsan özünde ikilik barindiriyor. İyi ve kötü cekirdek. Son zamanlarda kötülük cekirdeginin ağır bastigina inanmaya basladim hatta. İyilik cekirdegini cok fazla sulamak lazim:(

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İyi-kötü kutupları arasında gidip gelmek mümkün. Bazen biri daha ağır basıyor. Hangisini beslerse insan o daha ağır basıyor.

      Sil
  2. Bence her insanın içinde kötülük vardır, şartlar sağlandığında ortaya çıkar.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Her insan iyiye de kötüye meyyaldir yani. Teşekkürler

      Sil
  3. İnsanlık dışı kavramı çoğunlukla insana yakışmayacak davranışlar için kullanılıyor. İnsani denilen ne varsa o da erdemli olabilenlere atfediliyor. Evet kötülük de insan tarafından bizzat tasarlanarak yapılıyor fakat o artık tüm erdemlerinden sıyrılmış vicdanını bir kenara bırakmıştır. Aklını değil o anki isteklerini ön plana çıkarmıştır. Aklını ve iradesini kullanamayan, vicdanı olmayan kişi insani vasıflardan bir süreliğine uzaklaşmamış mıdır? Kötülük şartların sağlanması ile değil tercihle ilgili bana göre. Kötülük yapabilecek tüm şartlara sahipken yine de kötülük yapmıyorsan değerli oluyorsun.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Normalde kötülük yapmayan biri eline fırsat geçince kötülük yapıyorsa orada problem vardır zaten. Her insan iyiye de kötüye de meyyal olabilir. İyi ile kötü arasında iyi olan tarafı büyütmek lazım. Teşekkürler :)

      Sil
  4. Bu terim kullanılıyor ama bence yanlış. Zaten bütün bu kötülükleri ancak bir insan yapabilir. Diğer canlılarda eğitilmesi gereken bir nefs yoktur ki. İnsan olmaktan çıkmaz kimse, lakin insan-ı kamil olmaktan çıkar. Kötü bir insan olur.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İnsan-ı kamil olmaktan çıkma. Güzel bir tespit. Teşekkürler :)

      Sil
  5. Öyle şeyler oluyor ki gel de insanlık dışı deme hocam.

    YanıtlaSil