Beş Şehir'in İzinde Şehir Kitapları


Bir klasik olarak Tanpınar'ın "Beş Şehir"i çoğu okurun bildiği bir eserdir. Okumayanlar dahi kitaba aşina hale gelmiştir. Edebi literatürde önemli bir yer edinen Tanpınar'ın bu eseri şehir kitapları arasında müstesna bir yer tutar. Tanpınar, hayatının çeşitli dönemlerini geçirdiği beş şehri kitabında ustalıklı üslubuyla okura anlatır. Bu şehirler İstanbul, Bursa, Erzurum, Konya, Ankara...

Şehir kitapları, bir bakıma hatıra olması özelliğiyle heyecanla okuduğum kitaplar arasında yer alır. Gördüğüm, bildiğim bir şehirden bahsediyorsa kitabı daha bir iştiyakla okurum. 

Böyle kitaplarda okur kendinden izler bulur. Öyle ki, Bursa'yı okurken, yazarın "Bursa'da Zaman" şiiri, yıllar sonra Erzurum evlerini gezerken ise Erzurum bahsinde yazdıkları gözümün önünde canlandı. Dört seneyi geçirdiğim Ankara ise birbirine geçmiş hatıralar ile selamladı beni. Konya'yı henüz görmek nasip olmadı. Belki bir gün :Tanpınar'ın izinde orayı da dolaşmak nasip olur.

Altıncı Şehre Doğru

"Beş Şehir"i çoğu insan bilir. Fakat "Altıncı Şehir"i  bilenlerin sayısı azdır. Ahmet Turan Alkanın kitabı "Beş Şehir"in devamı niteliğinde, üslup olarak sıcak ve samimi bir kitap. Yazar, devamlılığı sağlamak için olsa gerek, kitabına "Altıncı Şehir" ismini vermiş. Sivas'ın yazını kışını, şehirde günlük hayatı anlatan bir kitap. Bir Sivaslı olarak bazen hüzünlenerek, bazen tebessüm ederek kitabı okudum.

Çerkez'in kahvede çay yudumlarken yahut kepenek suyundan yadigar çeşmede yüzümü serinletirken eski zamanların Sivas'ı gözümün önünde canlanır. Bu hayaller ile "Altıncı Şehir", çocukluk hatıralarımdan kalma izlerle örülür.

Zaman ne çabuk geçiyor, hayatlar ve hayaller ne çabuk başkalaşıyor. Elbette şehirlerde bu değişimden nasibini alıyor. Sivas'ta öyle. "Altıncı Şehir"in izinde giderken bu şehirdeki değişimler daha bir belirgin oluyor.

Yedinci Şehir

Geldik "Yedinci Şehir"e. Amasya: Kral mezarlıklarıyla fi tarihinden izler taşıyan, Yeşilırmak etrafında sıralanan ahşap evleriyle izleyenlere görsel bir şölen sunan şehir. Panoramik fotoğraflara çokça yansıyan şehirlerimizden biridir burası. Öyle ki, bu fotoğraflar şehri seyretmiş hissi verir izleyen gözlerin sahibine. "Yedinci Şehir" fotoğraflarda gördüğünüz siluetin bir benzerini, hayalinizde oluşturan, okuru adım adım Amasya sokaklarında gezdiren bir hüviyete sahiptir.

Amasya'nın Sultan 2. Bayezid ile özdeşleştiği malumdur. Yeşilırmak, Amasya Evleri, Kral mezarlıkları yanında 2. Bayezid'in ismi de şehirle birlikte anılır. Kendisi şehre mührünü vuran simalardandır. Bir tarih, kültür ve seyahat kitabı niteliğindeki "Yedinci Şehir" insanı Amasya'nın panoramik bir görseli eşliğinde geziye çıkarır. 

Kitaplar

Beş Şehir, Ahmet Hamdi TANPINAR

Altıncı Şehir, Ahmet Turan ALKAN

Yedinci Şehir, Özkan YALÇIN



4 yorum:

  1. Şu an o şehirlere gezi yapmak gibi, ne iyi gelirdi :)

    YanıtlaSil
  2. Sekizinci Şehir de sizden gelsin Arif Hocam. TANPINAR'ın Beş Şehir'ini okumak isterim sırf Bursa ve İstanbul kısmı için.

    YanıtlaSil
  3. Hatıraları olan şehirleri, mekanları okumak daha cezbedici oluyor. Ben de kendi memleketimle ilgili dergi veya kitapları netten indirip okurum bazen. Şehirlerin internet sitelerinde böyle kaynaklar bulunabiliyor.

    Erzurum, Konya ve Sivas dışındaki şehirlere gitmişliğim var.

    YanıtlaSil
  4. Emeğinize sağlık, güzel bir yazı olmuş.

    YanıtlaSil

Blogger tarafından desteklenmektedir.